ORTHODONTIE
In het algemeen kunnen positieve resultaten worden bereikt door goed geïnformeerde en coöperatieve patiënten. Daarom is de volgende informatie belangrijk voor al diegenen die een orthodontische behandeling overwegen. Terwijl iedereen de voordelen van een gezond gebit en een mooie lach zal herkennen, moet U zich ook de beperkingen en mogelijke risico's van een orthodontische behandeling realiseren. Deze beperkingen en risico's zullen slechts zelden groot genoeg zijn om niet tot behandeling over te gaan, maar dienen overwogen te worden in de besluitvorming om een orthodontische behandeling te beginnen. Een behandeling loopt meestal zoals gepland; echter, zoals in alle medische disciplines, kunnen resultaten niet worden gegarandeerd.
VOORDELEN
Orthodontie kan de harmonie tussen het gebit en het gezicht verbeteren en de gezondheid van het gebit gunstig beïnvloeden. Een esthetisch fraai gebit kan het zelfvertrouwen versterken en het leven aangenamer maken. Orthodontie streeft naar de verbetering van de tandstand zodat de krachten die op het gebit werken goed opgevangen kunnen worden door tanden, kiezen, tandvlees, kaakbot en kaakgewrichten.
Een regelmatige tandstand maakt een betere reiniging mogelijk en daardoor wordt de mogelijkheid op tandbederf, tandvleesproblemen en afbraak van steunweefsels van het gebit geringer.
Vanwege de individuele verschillen in afwijking en biologische beperkingen, is het mogelijk dat niet alle voordelen voor iedereen in aanmerking komen. De onbekende factor bij iedere orthodontische behandeling is de reactie van de patiënt op de behandeling.
RISICO'S
Iedere medische en tandheelkundige behandeling kent zijn beperkingen en risico's, zo ook orthodontie. Gelukkig komen in de orthodontie zelden complicaties voor en mochten zij voorkomen, dan zijn de gevolgen hiervan veelal gering. Desalniettemin moeten deze risico's overwogen worden voordat men besluit een orthodontische behandeling te beginnen.
De belangrijkste risico's van een orthodontische behandeling zijn:
1. Cariës (tandbederf), gingivitis (tandvleesontsteking) en blijvende verkleuringen (ontkalkte plekken) op tanden en kiezen kunnen ontstaan wanneer de patiënt veel suikerhoudende producten eet en /of niet regelmatig of niet zorgvuldig het gebit poetst. Deze risico's bestaan ook wanneer er geen orthodontische behandeling plaatsvindt.Het gevaar is echter groter wanneer dit wel het geval is.
N.B. Wanneer blijkt dat de mondhygiëne na herhaaldelijke instructies onvoldoende is/blijft is het noodzakelijk met de behandeling te stoppen en eventueel vaste apparatuur te verwijderen om blijvende schade aan gebitselementen en/of tandvlees te voorkomen.
2. De lengte van de wortels van tanden en kiezen kan afnemen tijdens de behandeling (wortelresorptie). In geringe mate gebeurt dit bij iedere patiënt. Bij enkele patiënten echter kan dit fenomeen versterkt optreden.. Meestal heeft dit geen consequenties. Bij een versterkt optreden echter kan de langetermijnprognose van de betroffen gebitselementen negatief beïnvloedt worden.
3. De gezondheid van het tandvlees en kaakbot kan negatief beïnvloed worden door een orthodontische behandeling wanneer er reeds sprake is van een tandvleesaandoening (gingivitis) of aandoening van het tandondersteunende kaakbot(parodontitis), of een voorstadium hiervan aanwezig is. In het algemeen heeft orthodontie een positieve invloed op de conditie van het tandvlees en kaakbot door de preventieve werking van verbeterde reinigingsmogelijkheden door een optimalere tandstand.Ontstekingen van het tandvlees en verlies van het ondersteunende kaakbot kan optreden wanneer er niet dagelijks een goede mondhygiene met bacteriële plaqueverwijdering plaatsvindt.
4. Tanden en kiezen hebben de neiging na een orthodontische behandeling te verschuiven. Meestal vindt dit slechts in beperkte mate plaats en het goed dragen van retentieapparatuur (nachtbeugel of spalkje) verhinderd of verminderd dit fenomeen. Met het toenemen van de leeftijd kan de positie van tanden en kiezen veranderen door verscheidene oorzaken, zoals; doorbraak van verstandskiezen, groei, mondademhaling, het bespelen van een muziekinstrument of bepaalde mondgewoontes. De orthodontist heeft geen controle over deze factoren.
5. Incidenteel kunnen er kaakgewrichtsklachten ontstaan, die pijn in het gewricht, hoofd- of oorpijn veroorzaken. Deze klachten kunnen ook ontstaan zonder orthodontie. Deze problemen dienen aan uw orthodontist gemeld te worden.
6. Een tand of kies kan door een vroeger ongeluk beschadigd zijn of kan een grote vulling hebben waardoor de tandzenuw beschadigd is. In enkele gevallen kan een orthodontische behandeling klachten opleveren bij deze reeds beschadigde tanden/kiezen. Een wortelkanaalbehandeling kan eventueel noodzakelijk zijn.
7. Delen van orthodontische apparatuur kunnen per ongeluk ingeslikt worden of in de luchtpijp terechtkomen. Ook kan vaste of uitneembare apparatuur de slijmvliezen irriteren. Bij breuk, het losraken van apparatuur of trauma van buitenaf kunnen de wangen, lippen, tong of andere gedeelten van het mondslijmvlies beschadigd raken. Normaal gesproken kunnen na het plaatsen of bijstellen van apparatuur de tanden en kiezen enkele dagen gevoelig zijn. Deze periode en de mate van gevoeligheid variëren van patiënt tot patiënt. Bij breuk of losraken van apparatuur en bij ongewone klachten dient U dit zo spoedig mogelijk bij Uw orthodontist te melden.
8. Hoewel ongebruikelijk, kan het bij een behandeling waarbij met instrumenten in de mond gewerkt wordt, voorkomen, dat patiënten, zonder opzet van de behandelaar of diens medewerkers, hiervan enig ongemak kunnen ondervinden.
9. Wanneer niet met de nodige zorgvuldigheid met headgear-apparatuur wordt omgegaan, kan dit in verwondingen aan gezicht en/of oogletsel resulteren. Patiënten worden gewaarschuwd headgear-apparatuur niet tijdens stoeien of sporten te dragen. Alhoewel de headgear-apparatuur met een veiligheidssysteem is uitgerust, blijft voorzichtigheid geboden.
10. In bepaalde gevallen zijn in het kader van orthodontische therapie extracties van gebitselementen, chirurgie van harde of weke delen of andersoortige tandheelkundige of chirurgische therapie aangewezen. Bespreekt U de risico's van deze behandelingen met uw tandarts of kaakchirurg voordat U hiertoe besluit.
11. Afwijkingen in de ontwikkeling van gebitselementen of onvoldoende of abnormale groei van de kaken kan het nagestreefde resultaat negatief beïnvloeden. Wanneer er een afwijkende groei tijdens of na de behandeling optreedt, of een gebitselement zich abnormaal ontwikkelt, kan aanvullende latere behandeling of kaakchirurgische correctie noodzakelijk zijn. Groeiveranderingen na beëindiging van orthodontische behandelingen kunnen het behandelresultaat beïnvloeden.
12. De totale behandelingstijd kan de verwachte behandelingstijd verschrijden. Abnormale groei, slechte coöperatie bij het dragen van de apparatuur gedurende het aantal benodigde uren per dag, slechte mondhygiëne, breuk/losraken van apparatuur en het niet nakomen van afspraken kunnen behandelingstijd verlengen en de eindresultaten negatief beïnvloeden.
13. Bij het gebruik van transparante of tandkleurige brackets is er een grotere kans op breuk van de brackets en tevens een grotere kans op beschadiging van het tandglazuur bij verwijdering van de brackets. Bij breuk van deze brackets kunnen breukstukken losraken en ingeslikt of geaspireerd worden hetgeen gevaarlijk kan zijn.
14. Door de verscheidenheid in grootte en vorm van gebitselementen kan een aanvullende tandheelkundige behandeling noodzakelijk zijn om het meest optimale resultaat te bereiken. Hierbij valt te denken aan composietrestauraties, kroon en brugwerk en parodontale therapie. Uw tandarts kan U over deze behandelingen adviseren.
MOGELIJKE ALTERNATIEVEN
Voor de grote meerderheid van patiënten is een orthodontische behandeling een vrijwillige keuze. Een alternatief is om voor geen behandeling te kiezen. U kunt ervoor kiezen uw huidige tandheelkundige situatie te accepteren zonder orthodontische correctie of verbetering.
Alternatieven voor een orthodontische behandeling zijn individueel afhankelijk van de gebitssituatie, onderliggende skeletstructuren en van het uiterlijk. Eventuele alternatieven zouden kunnen zijn:
1. Behandeling met of zonder extracties
2. Orthognatische chirurgie
3. Mogelijke prothetische oplossingen
4. Compromisbehandelingen
5. Gebruik van (micro-) implantaten